Porozumienie Organizacji Pomocy Prawnej i Edukacji

Wspólny głos organizacji pozarządowych w systemie nieodpłatnej pomocy prawnej

POPPE zrzesza organizacje prowadzące ponad 460 punktów NPP i NPO - ponad 62% wszystkich punktów nieodpłatnej pomocy prowadzonych przez NGO w Polsce.

punktów NPP/NPO
0 +
punktów NGO w Polsce
0 %
organizacje w koalicji
0

stan na marzec 2026 r.

Kontekst

System nieodpłatnej pomocy prawnej i poradnictwa

System nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego (NPP/NPO) to publiczna usługa:
nieodpłatna pomoc prawna i poradnictwo obywatelskie oraz edukacja prawna w każdym powiecie w Polsce, realizowana na podstawie ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej.

1489 punktów

NGO (organizacje pozarządowe) prowadzą ponad połowę — 790 punktów (2026 r.)

~500 tys. świadczeń/rok

499 812 porad w 2025 r. Średnio 336 na punkt

Edukacja prawna

Wyłącznie NGO realizują edukację prawną w każdym powiecie — 27 254 działania w 2024 r.

Dlaczego NGO są kluczowe?

Organizacje pozarządowe (NGO) realizowały nieodpłatne poradnictwo prawne i obywatelskie zanim powstała ustawa o NPP/NPO. 

Wiele tych doświadczeń i standardów zostało ujętych w ustawie o NPP i NPO. 
Od dekady NGO ponoszą ustawową odpowiedzialność za realizację zadań publicznych w zakresie NPP/NPO — rekrutują wykonawców, organizują zastępstwa, kontrolują jakość, prowadzą edukację prawną. Z tej samej dotacji jak na punkt prowadzony przez powiat realizują dodatkowo koordynację zadania, szkolenia, obsługę finansowo-księgową, zapewniają dostępność. Organizacje pozarządowe są wyłaniane Koszty obsługi zadań to nie „narzut" ani „marża" — to warunek profesjonalnej usługi publicznej.

O Porozumieniu

Kim jesteśmy

POPPE powstało w lutym 2026 r. po III Ogólnopolskiej Konferencji Poradniczej w Krynicy-Zdroju (zorganizowanej przez Stow. Sursum Corda), podczas której Ministerstwo Sprawiedliwości przedstawiło założenia nowej ustawy przewidujące faktyczną eliminację organizacji pozarządowych z prowadzenia punktów i poradnictwa podstawowego.

Ta informacja zmobilizowała środowisko do bezprecedensowego zsieciowania. POPPE łączy organizacje prowadzące ponad 62% punktów NPP/NPO powierzonych NGO. Działamy wolontariacko, w obronie obywatelskiego charakteru systemu.

Rzecznictwo

Reprezentujemy środowisko przed MS, RDPP, parlamentem.

Demokratyczna reprezentacja

Rada i Rzecznicy wybrani w głosowaniu

I kadencja: 2026–2027.

Wspólne stanowiska

Jednolity głos 460+ punktów ma znaczenie.

Rzecznicy POPPE

/ kadencja 2026–2027

I Rzecznik POPPE

Marcin Kałużny

Prezes Zarządu Stow. Sursum Corda w Nowym Sączu

Największa organizacja poradnicza — 176 punktów NPP/NPO (2026 r.). W systemie od 2016 r. Organizator Konferencji Poradniczych w Krynicy-Zdroju. Mediator. W sektorze NGO od 2000 r.

Rzecznik POPPE

dr Dawid Daniluk

Prezes Stow. Obywatelskiej Pomocy Prawnej w Olsztynie

Adiunkt WPiA UWM. 50+ opracowań naukowych, 20 o NPP/NPO. 10 lat w punktach. Radca prawny, doradca obywatelski, mediator.

Stanowisko

Czemu się sprzeciwiamy · Za czym stoimy · Co proponujemy

Czemu się sprzeciwiamy

Eliminacja NGO z systemu

Model Centrów Pomocy Prawnej i bonów wypiera organizacje z prowadzenia punktów i poradnictwa.

Fałszywy zarzut „marży" NGO

MS traktuje koszty administracyjne jako narzut, choć NGO za te same pieniądze realizują koordynację, kontrolę jakości, szkolenia, zastępstwa.

Biurokratyzacja dostępu do pomocy

Dwustopniowy system (informacja → wniosek → decyzja → bon → pomoc) zamiast bezpośredniego dostępu. Bariera nie do pokonania dla osób w kryzysie.

Brak dialogu ze środowiskiem

Reforma projektowana bez udziału praktyków prowadzących 790 punktów. Przedstawiciele NGO w Radzie nie konsultują stanowisk.

Za czym stoimy

Eliminacja NGO z systemu

Model Centrów Pomocy Prawnej i bonów wypiera organizacje z prowadzenia punktów i poradnictwa.

Fałszywy zarzut „marży" NGO

MS traktuje koszty administracyjne jako narzut, choć NGO za te same pieniądze realizują koordynację, kontrolę jakości, szkolenia, zastępstwa.

Biurokratyzacja dostępu do pomocy

Dwustopniowy system (informacja → wniosek → decyzja → bon → pomoc) zamiast bezpośredniego dostępu. Bariera nie do pokonania dla osób w kryzysie.

Brak dialogu ze środowiskiem

Reforma projektowana bez udziału praktyków prowadzących 790 punktów. Przedstawiciele NGO w Radzie nie konsultują stanowisk.

Co proponujemy

Jednolita Norma Poradnicza (JNP)

Liczba punktów wg faktycznej liczby świadczeń. Norma 500/rok × ~500 tys. porad (2024) = ~1000 punktów. Min. 1 w powiecie.

Elastyczny harmonogram (20h/tydz.)

Odejście od sztywnego 5×4h. Dyżury popołudniowe, wieczorne, sobotnie — wg potrzeb lokalnych

Cyfrowa weryfikacja (PESEL)

Koniec papierowych oświadczeń. Identyfikacja w systemie teleinformatycznym — jak NFZ.

Koszty administracyjne = jakość

NGO finansują koordynację, szkolenia, kontrolę, dostępność. Regulowanie struktury kosztów z góry jest nieuzasadnione i szkodliwe.

Dłuższe umowy (2–3 lata)

Stabilizacja kadr, mniejsza rotacja, bezpieczeństwo ekonomiczne.

Wzmocnienie edukacji prawnej

Priorytety tematyczne, lepsze finansowanie (dziś: 3%), powiązanie z promocją systemu.

✓ Ministerstwo potwierdziło kierunek postulatów (styczeń 2026)

MS potwierdza uwzględnienie kluczowych postulatów petycji z XII.2025. Wiceminister Pałka 26.02.2026: utrzymanie min. 50% punktów dla NGO, przyjęcie koncepcji JNP.

Dokumenty i stanowiska

Pisma, stanowiska, odpowiedzi instytucji

Każdy dokument ze streszczeniem. Pełne teksty PDF do pobrania.

11.03.2026

Pismo do MS

Wniosek o zmianę składu Rady NPP/NPO

Wniosek do Min. Żurka o powołanie demokratycznie wybranych Rzeczników POPPE. Brak dialogu obecnych przedstawicieli, niepoparcie petycji podpisanej przez 80% sektora.

26.02.2026

Stanowisko POPPE

Stanowisko rzecznicze POPPE

Kompleksowy dokument dla Wiceministra: fundamenty udziału NGO (zasada pomocniczości), ustalenia MS z petycji, JNP, okrągły stół, demokratyczna reprezentacja w Radzie NPP/NPO.

13.01.2026

Odpowiedź MS

Zawiadomienie MS o załatwienia petycji

MS potwierdza przyjęcie postulatów: JNP, elastyczny harmonogram, cyfrowa weryfikacja PESEL, utrzymanie roli NGO i edukacji prawnej, dłuższe umowy.

18.12.2025

Petycja do MS

Petycja ws. reformy systemu NPP/NPO

Petycja trzech organizacji-liderów. Poparcie 80% punktów pozarządowych. JNP (dr Daniluk), elastyczne godziny, cyfrowa weryfikacja, edukacja prawna.
Dołącz

Wzmocnij głos środowiska

Każda organizacja prowadząca punkty NPP, NPO lub edukacji prawnej. Zero kosztów.

1

Pobierz deklarację

2

Wypełnij i podpisz

3

Wyślij na biuro@poppe.org.pl

Aktualności

Najnowsze działania

18.03.2026

Wydarzenie

Spotkanie online członków POPPE

Relacja po spotkaniu z Wiceministrem, wybory uzupełniające do Rady.

11.03.2026

Działanie

Wniosek o zmianę składu Rady

POPPE złożyło wniosek o powołanie Rzeczników jako przedstawicieli NGO w Radzie.

26.02.2026

Spotkanie

Delegacja POPPE u Wiceministra Pałki

MS potwierdził kierunek postulatów środowiska.